Nie mówię co masz myśleć – Marek Górlikowski
Pisarz i dziennikarz Marek Górlikowski w rozmowie dla podcastu „Stacja Zmiana” opowiada o swojej niekonwencjonalnej drodze pisarskiej i zasadach, które kierują jego pracą. Autor, który zyskał uznanie dzięki reportażom o zapomnianych postaciach i historii, przekonuje, że rolą pisarza nie jest moralizowanie, lecz zmuszanie czytelnika do samodzielnego myślenia.
Kariera po porażce
Marek Górlikowski, przez ponad 20 lat związany z „Gazetą Wyborczą”, nie unika mówienia o trudnych momentach w swojej karierze. Porażka zawodowa i utrata pracy stały się impulsem do rozpoczęcia pisania książek. Jak przyznaje, jego biografie powstały „trochę z depresji, takiej rozpaczy”. Dziś jest autorem cenionych reportaży, m.in. o Gucwińskich czy laureacie Nagrody Nobla Józefie Rotblacie.
Zaufanie ponad barierami
Jednym z największych wyzwań w pracy Górlikowskiego jest zdobywanie zaufania bohaterów. W przypadku Hanny i Antoniego Gucwińskich autor postawił na szczerość. Obiecał, że nie napisze „laurki”, a książka nie będzie kolejnym pomnikiem, lecz uczciwym portretem ich życia. Państwo Gucwińscy, choć wiele fragmentów książki było dla nich „nieprzyjemnych”, ostatecznie uznali ją za „uczciwą i dokładną”.
Koziołek Matołek i książka dla dorosłych
Jego najnowsza książka pt.: „Ilustrator”, której bohaterem jest Marian Walentynowicz, współtwórca kultowego Koziołka Matołka, od pierwszych akapitów książki wzbudza kontrowersje. Choć na okładce widnieje kultowy Koziołek, książka opatrzona jest ostrzeżeniem „tylko dla dorosłych”. Powodem są nie tylko wstrząsające zdjęcia z II wojny światowej, ale także fakt, że Walentynowicz rysował pornografię.
Marek Górlikowski świadomie unika wyciągania pochopnych na temat swoich bohaterów, przez pryzmat dzisiejszych wartości. – Staram się unikać za wszelką cenę osądzania moich bohaterów – mówi, dodając, że jego celem jest pokazanie, jak ludzie myśleli i żyli w swoich czasach. Uważa, że ukrywanie niewygodnych faktów to nieuczciwość, a czytelnik ma prawo do samodzielnej oceny.
W rozmowie pisarz podkreśla, że jego książki to „historia o człowieku, przez którego życie przewija się cała historia Polski”. To historia o kondycji człowieka i o tym, że choć czasy się zmieniają, wiele ludzkich cech – dobrych i złych – pozostaje niezmienne. Tym samym Marek Górlikowski zachęca do krytycznego myślenia, wolnego od narzucanych tez. Z tego powodu polecam książki Marka Górlikowskiego.
Katarzyna Michałowska
Rozmowy można posłuchać:
Warto posłuchać również mojej refleksji o książce „Państwo Gucwińscy Marka Górlikowskiego”.
KTIP Państwo Gucwińscy – o zmianie, której nie możemy przeoczyć
