Jak pisać dobre teksty?

Dobry tekst to taki, który coś w czytelniku poruszy – tzn. czytelnika rozbawi, zmusi do refleksji, zaciekawi, zachęci, pokaże mu coś nieznanego…

Aby poruszyć czytelnika, trzeba wiedzieć, kim jest czytelnik. Od odbiorcy zależy rodzaj, język, treść artykułu. Inaczej są napisane artykuły w Tygodniku Powszechnym, a inaczej w Bravo Girl.

1. Żeby nawiązać kontakt z czytelnikiem, w artykule powinna być jakaś myśl, teza, pomysł – tzn. coś, co streszcza artykuł jednym zdaniem. To zdanie wcale nie musi być odkrywcze i genialne – może nawet brzmieć banalnie. Ale ważne jest żeby autor sam wiedział, co chce napisać.

2. Mając tezę, koncepcję, pomysł – trzeba ją tak rozwinąć, żeby zaintrygować czytelnika. Czytelnika mogą zainteresować:

• fakty których nie zna

• wypowiedzi w tym temacie innych osób

• osobiste przemyślenia i doświadczenia autora na końcu raczej jako konkluzja

Bardzo ważne jest dobranie odpowiednich proporcji: jeżeli będą same fakty – artykuł będzie „suchy” i bezosobwy. Jeżeli będą same przemyślenia – artykuł będzie „przegadany” i raczej mało interesujący.

3. Mając tezę artykułu, fakty, przemyślenia warto jest się zastanowić czy warto o tym pisać – to znaczy, czy to, co powstanie będzie odkrywcze, interesujące, ciekawe czy zabawne dla czytelnika…

4. Artykuł składa się z następujących części:

1. tytuł – powinien zaintrygować czytelnika, chociaż nie musi streszczać zawartości

2. nadtytuł – niekonieczny, przydaje się kiedy mamy 2 pomysły na tytuł i nie wiadomo, który wybrać 

3. akapit wprowadzający(lead) – powinien zaintrygować czytelnika, skłonić do przeczytania. Może zawierać np. kontrowersyjne pytanie…

4. akapity tekstu – opisane jako śródtytuły

5. podsumowanie – powinno odnosić się do tezy artykułu

6. podpis i ew. e-mail – miło jest dostawać maile po publikacji…

5. Formatowanie tekstu

• powinien być jasny podział tekstu na akapity. Akapit powinien mieć od trzech do kilkunastu zdań

• zdanie mające więcej niż 3 linijki tekstu będzie niezrozumiałe dla czytającego

• wszelkie operacje na kolorach, wielkościach czcionek, podziale tekstu na kolumny, nagłówkach i stopkach można sobie darować – i tak wygląd artykułu będzie dopasowany do całej gazety

• można fragmenty tekstu pogrubiać (nie więcej niż jedno zdanie) lub pisać kursywą (czyjeś wypowiedzi, cytaty etc.)

6. Ortografia i interpunkcja

• nie ma ludzi, którzy nie robią błędów – są tylko ludzie, którzy nie poprawiają swoich błędów. Słownik ortograficzny podstawą pisania artykułu jest!

• przecinki i kropki stawiamy po wyrazie bez spacji, bo przecinku/kropce jest spacja i następny wyraz

• myślniki oddzielone od tekstu spacjami, myślnik (–) to nie jest minus (-)

• trzy wykrzykniki w 95% przypadków można zastąpić jednym. Trzy wykrzykniki w nawiasie są bez namysłu usuwane przez korektora.

• jeden nawias na akapit zupełnie wystarczy

• trzykropek ma trzy kropki. Trzy. Nie cztery, nie pięć i nie osiemnaście. Trzy. A po trzykropku piszemy z wielkiej litery

7. Inne

• ostrożnie z wyrazami potocznymi – mogą być obraźliwe („podszedł do mnie taki jeden żul”), lub nie wszyscy je znają („idziemy na szago”)

• ostrożnie z wyrażeniami wziętymi z języka mówionego: „… Dlaczego? Ano, ponieważ…”. Nie są potrzebne i są nieeleganckie

• uwaga na związki frazeologiczne – trzeba sprawdzać, żeby się nie zapędzić za daleko („gołe fakty”)

• co to oznaczają „tudzież” lub „bynajmniej”? W razie wątpliwości: słownik wyrazów obcych…

Stanisław Matczak