Nasz profile

Patrick Modiano – Nawroty nocy

Książki

Patrick Modiano – Nawroty nocy

Patrick Modiano – Nawroty nocy

Przekład: Ewa Bekier
Wydawnictwo ZNAK
Kraków 2014

Ocena: 4/5

 

Współpracownik gestapo, członek ruchu oporu, potrójny agent, Swing Trubadur, księżniczka Lamballe, Marcel Petiot – tak można nazwać głównego bohatera w powieści Nawroty nocy Patricka Modiano z 1969 roku. Czy jest to człowiek bez tożsamości czy człowiek o wielu maskach?

Trudno odpowiedzieć na pytanie, o czym są Nawroty nocy bez zdradzania kluczowych wątków fabuły. Narrator i zarazem główny bohater zabiera czytelnika do okupacyjnego Paryża. Razem z nim poznajemy, w jaki sposób wyglądała współpraca z gestapo oraz przeciwna strona barykady, czyli organizacja ruchu oporu.

Niemożność dokonania szerszego streszczenia rekompensuje atmosfera tajemnicy, sugestywność i napięcie, które odczuwamy czytając Nawroty nocy. Narracja nie jest prowadzona w sposób linearny i przyczynowo-skutkowy. Często pojedyncze wydarzenia lub słowa są pretekstem do powracania do wydarzeń z przeszłości. Ciągłe powroty ukazują je w innym świetle lub dopowiadają, co się działo dalej. Jednakże nie można powiedzieć, że jest to chaotyczna i nieuporządkowana książka.

Fabuła opiera się na pierwszoosobowej perspektywie człowieka – jego myślach, pomieszaniu przeszłości z teraźniejszością, zwracaniu uwagę na kolor i zapach, odbytych rozmowach i powierzchownych wrażeniach. Krótkie zdania, czasem jednowyrazowe, oraz wyrywkowość zdają się odwzorowywać stan uwikłania, w jakim znalazł się główny bohater. Widzimy człowieka prowadzącego podwójną grę, który przed sobą i czytelnikiem próbuje zrozumieć to, co dzieje się z nim samym i dookoła niego. Czy są to jego własne decyzje czy wola przypadku?

Na samym początku książki czytelnik dosłownie zostaje wrzucony w środek akcji. Razem z bohaterem poznajemy świat czasu okupacji. Bawimy się na przyjęciach z damami z półświatka, morfinistami, szefami nocnych lokali i odwołanymi inspektorami policji, którzy robią ciemne interesy. Rozmawiamy o młodych chłopcach, idealistach z pełną pasji gadaniną o rewolucji, sprawiedliwości i wolności. Jeździmy po opuszczonych paryskich ulicach i siedzimy w nie swoich apartamentach, których właściciele uciekli. Patrick Modiano sugestywnie oddał atmosferę opuszczonej, niespokojnej i pełnej napięcia francuskiej stolicy.

Nawroty nocy podejmują tematykę pamięci, tożsamości i czasu. Ukazują człowieka uwikłanego w dzieje i poszukującego zarazem swojego miejsca w nich i roli, jaką powinien odegrać. W tej książce najbardziej mnie urzekło podporządkowanie kompozycji, stylu i języka, opisów osób i przestrzeni właśnie tej problematyce. Mimo że jest to druga powieść w dorobku laureata Literackiej Nagrody Nobla 2014 to posługując się słowami Marka Bieńczyka jest to „doskonale zrobiona literatura”. Literatura przez wielkie „l”.

Fragmenty:
„Wilgotny półcień. Zapach egipskich perfum unosił się w powietrzu. Tak więc było w Paryżu kilka wysepek, gdzie starano się zignorować „nieszczęście, jakie wydarzyło się w poprzednich dniach” i gdzie przechowały się nienaruszona radość życia i frywolność sprzed wojny. Przypatrując się wszystkim tym twarzom, powtarzałem sobie zdanie, jakie gdzieś przeczytałem: „Niebieskie ptaki na manowcach zdrady i morderstwa…”. Obok baru grał gramofon.” (s. 40-41)

Redakcja Pod Prąd

Magazyn "płyń POD PRĄD” jest ogólnopolskim bezpłatnym kwartalnikiem studenckim z corocznym numerem specjalnym - STARTER dla studentów pierwszego roku. Magazyn trafia w potrzeby studentów używając różnorodnych form, takich jak: reportaże z ważnych wydarzeń na uczelniach; wywiady ze studentami, psychologami, profesorami, ciekawymi ludźmi; prezentacje kół naukowych; porady dotyczące zachowania się w różnych sytuacjach w życiu studenckim. „płyń POD PRĄD” dotyka ważnych tematów w życiu społecznym studenta, takich jak nauka, wartości oraz relacje międzyludzkie. Chcesz do nas pisać? Napisz! redakcja(at)podprad.pl Chcesz by objąć patronatem wydarzenie studenckie? Napisz do Marty! Marta Chelińska mchelinska(at)hotmail.com Kontakt do naczelnej - Katarzyny Michałowskiej: naczelna(at).podprad.pl

Komentarze

Komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zobacz także Książki

Na górę